Uitkijkpost De Wallen (442): De Prael 25 jaar

Een beetje verstopt, maar toch midden op de Wallen, is een aparte horecagelegenheid te vinden: De Prael. Apart omdat er zelf gebrouwen bier wordt geschonken. En apart omdat de bezoeker wordt bediend door speciale medewerkers.

Er staat een accordeon, een oude radio en een tv uit lang vervlogen tijden. De muren zijn gedecoreerd met echte LP’s en er worden bieren geschonken met namen als Zwarte Riek, Sammy en Nelis. En niet te vergeten natuurlijk het alcoholvrije biertje Tino Martin. Op de tap: 14 verschillende bieren en nog zo’n 12 die per fles gaan.

We hebben het over proeflokaal De Prael en wie er binnenstapt voelt zich er onmiddellijk thuis al was het alleen al door de gastvrije ontvangst van het personeel. En dat personeel is bijzonder, want iedereen die hier werkt is niet altijd even makkelijk inpasbaar in de reguliere arbeidsmarkt. Of in de woorden van financieel directeur en mede-eigenaar Wibe Smulders: ‘Het gaat om medewerkers met extra begeleidingsbehoefte.’

Het café wordt net als de Haagse dependance met dezelfde naam, gerund door Social Capital, een detacheringsbedrijf dat primair vanuit een sociale doelstelling werkt. Smulders: ‘We werken met mensen die elders op de arbeidsmarkt geen kans krijgen. Het gaat, zeg maar, om mensen die te goed zijn voor de zorg, maar net niet goed genoeg voor de gewone arbeidsmarkt. We gaan persoonlijk met ze aan de slag.’

Omdat Social Capital een detacheringsbureau is biedt dat ook extra kansen voor de werknemers van De Prael. Smulders: ‘Want na een jaar De Prael kunnen medewerkers die willen doorgroeien terecht bij een ander bedrijf of instelling. Denk aan het Scheepvaartmuseum, de Johan Cruijff Arena of Madame Tussauds. Voor een aantal mensen is dat ook gelukt. En als ze daar onverhoopt niet slagen, kunnen ze weer terugkomen bij het proeflokaal. Vanuit De Prael hebben er via deze methode zo’n zestig kwetsbare Amsterdammers een baan.’

Bierkaai

Het café annex bierbrouwerij kent een roerige geschiedenis. 25 jaar geleden werd het opgericht door twee psychiatrische verplegers die een hobby hadden: bierbrouwen. Dat gingen ze professioneel aanpakken en daarbij namen ze hun cliënten mee om ze op die manier een zinvolle dagbesteding te geven. Dat leek riskant omdat er alcohol in het spel was, maar dat bleek uiteindelijk geen enkel probleem. Sterker nog: De Prael, één van de eerste, kleine brouwerijen in Amsterdam, was een succes.

De Prael vestigde zich in eerste instantie in de Helicoperstraat in de Schinkelbuurt, maar dat bleek niet de beste plek te zijn voor dit bedrijf. Dus verhuisden brouwer en café al snel naar de Oudezijds Armsteeg, een smal straatje tussen de Warmoesstraat en de Oudezijds Voorburgwal. Diezelfde Oudezijds Voorburgwal fungeerde als entree voor de brouwerij. Niet helemaal toeval omdat de Oudezijds Voorburgwal in een ver verleden ook bekend stond onder de naam Bierkaai, omdat hier de vaten met bier aankwamen die werden gelost door uiterst sterke kerels, waar je beter geen ruzie mee kon krijgen.

Uiteindelijk konden beide oorspronkelijke oprichters de zaak niet draaiende houden en werd De Prael overgenomen door Social Capital. Smulders: ‘Of ze echte ondernemers waren? In elk geval hebben ze toen wel iets gedaan wat nog niemand had gedaan. Dus durf kun je ze zeker niet ontzeggen. En de coronacrisis heeft natuurlijk ook niet geholpen. Nu mogen wij op De Prael passen.’

Inmiddels was door alle perikelen de brouwerij aan de Bierkaai gesloten. Achteraf niet zo erg vindt Smulders want het was een logistieke nachtmerrie. Tegenwoordig wordt het bier deels gebrouwen in de eigen brouwerij in Den Haag en deels bij brouwerij Troost op het terrein van de Westergasfabriek. In Den Haag is ook nog een café de Prael en ‘die behoort ook tot de familie’, aldus de directeur.

Bingo

Dat het café een beetje verstopt zit in de steeg vindt Smulders eigenlijk wel prettig: ‘Mensen moeten een beetje hun best doen om dit te vinden. Daardoor lopen we de grote luidruchtige groepen die hier rondbanjeren mis. Het typische Wallen-uitgaanspubliek komt hier niet. We hebben ook geen staanplaatsen en van zitten word je rustiger en gezelliger. Toch weten de toeristen ons wel te vinden omdat we in reisgidsen als de Lonely Planet staan.’

De buurtbewoners kennen De Prael ook. En natuurlijk de bierliefhebbers. Want De Prael heeft natuurlijk z’n eigen bier en daar komen ook mensen op af, aldus Smulders. Daarom is het altijd mogelijk vier verschillende bieren te proeven zodat de klant zelf kan kennismaken met een paar bierstijlen.

De Prael is echter meer dan alleen een café waar je kunt drinken: je kunt er ook eten. Van veel tot een klein hapje. Bitterballen, tosti’s of een broodje bal; het is geen probleem. Evenmin als een burger – ook in vegan variant – een maaltijdsalade of een patatje stoofvlees. Omdat er ook een aparte ruimte is die gehuurd kan worden, zijn er regelmatig groepen. Smulders: ‘Zoals onlangs een groot advocatenkantoor die hier z’n borrel hield.’

Behalve buurtbewoners en toeristen komt er ook volk van buiten Amsterdam naar De Prael. Een van de grootste successen van de kroeg is namelijk de wekelijkse bingoavond en daarvoor komen ze van Almere tot Purmerend naar de Oudezijds Armsteeg. ‘Deelname kost 27,50 euro per persoon maar dan krijg je ook prachtige prijzen als je wint. Op de bingoavonden zitten er zo 120 mensen in de zaak. Het gaat zo goed dat we al bijna twee maanden van tevoren zijn volgeboekt. Reserveren dus, als je wilt meedoen.’

Feestje

Dansavonden zijn er ook: elke tweede donderdag van de maand. En zoals het affiche belooft: “Geen gedoe, geen dresscode, gewoon dansen op muziek van David Bowie, Marvin Gaye en Madonna”.

Andere activiteiten zijn de comedy night en het Red Light Jazz Festival, een jaarlijks terugkerend muziekevenement op de Wallen waar De Prael aan meedoet.

Van de buren, het Leger des Heils dat recht tegenover het café zit, hebben ze geen last. Ondanks het feit dat het Leger niks moet hebben van alcohol, is de verstandhouding goed. Er waren wel eens wrijvingen met andere buren, maar met een goed gesprek is veel op te lossen, aldus de directeur.

Of we nu een feestje gaan vieren? Smulders: ‘We zijn er niet zo van om onszelf in de picture te zetten. Het belangrijkste is dat De Prael over 25 jaar nog bestaat. De Prael is er namelijk om mensen een kans te geven die anders geen kans krijgen. En of je dat nu doet met de verkoop van brood of van bier doet er niet toe. Wij doen het met bier.’

Willem Oosterbeek, Wallenbewoner, doet in ongeveer vijfhonderd woorden regelmatig verslag van het dagelijks leven vanuit de beroemdste buurt van Nederland.