10 mei 1940: Duitse troepen overschrijden de oostgrens van Nederland. Niet alleen Nederland is vanaf dat moment in oorlog met Duitsland, dat geldt ook voor de Nederlandse koloniën. Daarom wordt nog dezelfde dag de gouverneur-generaal in Batavia, de toenmalige hoofdstad van Nederlands-Indië, geïnformeerd over de inval. Die laat op zijn beurt direct via de radio het codewoord “Berlijn” omroepen. De Nederlandse bestuurders in de verre buitengewesten, van Nieuw-Guinea tot Borneo, begrijpen onmiddellijk wat hen te doen staat: alle Duitsers die zich in hun gebied bevinden moeten zonder omwegen worden gearresteerd.

Dat is het begin van een uiterst donkere passage in de Nederlandse geschiedenis, waarvan één van de betrokkenen zegt: ‘Achteraf kregen we opdracht over de hele geschiedenis te zwijgen. Het is een zwarte bladzijde in onze geschiedenis geweest.’ Een zwarte bladzijde bovendien die vrijwel onbekend is gebleven, omdat uitzending van een opzienbarende reportage over dit onderwerp in 1965, tot tweemaal toe werd verboden.